Dukurikije ibivugwa naUbucukuzi bw'amabuye y'agaciro.comUrubuga rwa interineti ruvuga ku byatangajwe na Reuters, Minisitiri w’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro wa Zambiya, Richard Musukwa (Richard Musukwa) yatangaje kuwa kabiri ko umusaruro w’umuringa mu gihugu muri 2020 uziyongera ukava kuri toni 796.430 mu mwaka ushize ukagera kuri toni 88.2061, ubwiyongere bwa 10.8%, ubwiyongere bushya bw’amateka.
Musukwa yavuze ko umusaruro wa Zambiya mu 2021 witezweho kurenza toni 900.000, mu gihe intego y'igihe kirekire ari ukurenga toni miliyoni imwe.
Musukwa yavuze ko impinduka ku isi yose ku modoka zikoresha amashanyarazi zikoresha umuringa mwinshi kurusha moteri zisanzwe zikoresha umuriro w’imbere mu nzu zizongera umusaruro w’umuringa.
Ivumburwa ry'ikirombe cy'umuringa cyo muri Zambiya ryabaye mu mpera z'ikinyejana cya cumi n'icyenda, kandi ryagenzuraga umusaruro w'umuringa ku isi mu myaka ya 1950.
Ariko, umusaruro wa cobalt muri Zambiya mu 2020 uzagabanuka ukava kuri toni 367 mu 2019 ukagera kuri toni 287, bikaba bigabanukaho 21.8%. Muri urwo rwego, Musuka yizera ko ibi biterwa n'igabanuka ry'ingano ya cobalt mu kirombe cy'umuringa cya Kongkola n'ibibazo by'umusaruro.
Minisitiri yavuze mu itangazo rye ko umusaruro wa zahabu wagabanutse uva kuri kg 3.913 mu 2019 ugera kuri kg 3.579 bitewe n’igabanuka ry’urwego rw’ikirombe cya Kansanshi.
Isosiyete y’igihugu ya Zahabu muri Zambiya, igura kandi igatunganya zahabu ku bacukuzi b’amabuye y’agaciro bato n’abaciriritse, yagurishije ibiro 47.9 bya zahabu kuri Banki ya Zambiya kugira ngo ihabwe ububiko bw’igihugu mu mpera z’umwaka ushize. Iyi sosiyete yatangiye gukora zahabu muri Gicurasi umwaka ushize.
Umusaruro wa nikeli wiyongereye uva kuri toni 2500 mu 2019 ugera kuri toni 5712 mu 2020, ubwiyongere burenze kabiri. Musukwa yizera ko kuvugurura no koroshya ibirombe bya nikeli ari yo mpamvu y’ubwiyongere bw’umusaruro.
Mu 2020, umusaruro wa manganese muri Zambiya uziyongera ukava kuri toni 15.904 mu 2019 ukagera kuri toni 28.409, ubwiyongere bwa 79%. Kubera ko umusaruro wa manganese ukomoka ahanini ku bacukuzi bato, Mussukwa yavuze ko gushyira mu bikorwa ibirombe bya manganese byatumye umusaruro wiyongera.
Musukwa yavuze ko umusaruro wa Zambiya mu 2021 witezweho kurenza toni 900.000, mu gihe intego y'igihe kirekire ari ukurenga toni miliyoni imwe.
Musukwa yavuze ko impinduka ku isi yose ku modoka zikoresha amashanyarazi zikoresha umuringa mwinshi kurusha moteri zisanzwe zikoresha umuriro w’imbere mu nzu zizongera umusaruro w’umuringa.
Ivumburwa ry'ikirombe cy'umuringa cyo muri Zambiya ryabaye mu mpera z'ikinyejana cya cumi n'icyenda, kandi ryagenzuraga umusaruro w'umuringa ku isi mu myaka ya 1950.
Ariko, umusaruro wa cobalt muri Zambiya mu 2020 uzagabanuka ukava kuri toni 367 mu 2019 ukagera kuri toni 287, bikaba bigabanukaho 21.8%. Muri urwo rwego, Musuka yizera ko ibi biterwa n'igabanuka ry'ingano ya cobalt mu kirombe cy'umuringa cya Kongkola n'ibibazo by'umusaruro.
Minisitiri yavuze mu itangazo rye ko umusaruro wa zahabu wagabanutse uva kuri kg 3.913 mu 2019 ugera kuri kg 3.579 bitewe n’igabanuka ry’urwego rw’ikirombe cya Kansanshi.
Isosiyete y’igihugu ya Zahabu muri Zambiya, igura kandi igatunganya zahabu ku bacukuzi b’amabuye y’agaciro bato n’abaciriritse, yagurishije ibiro 47.9 bya zahabu kuri Banki ya Zambiya kugira ngo ihabwe ububiko bw’igihugu mu mpera z’umwaka ushize. Iyi sosiyete yatangiye gukora zahabu muri Gicurasi umwaka ushize.
Umusaruro wa nikeli wiyongereye uva kuri toni 2500 mu 2019 ugera kuri toni 5712 mu 2020, ubwiyongere burenze kabiri. Musukwa yizera ko kuvugurura no koroshya ibirombe bya nikeli ari yo mpamvu y’ubwiyongere bw’umusaruro.
Mu 2020, umusaruro wa manganese muri Zambiya uziyongera ukava kuri toni 15.904 mu 2019 ukagera kuri toni 28.409, ubwiyongere bwa 79%. Kubera ko umusaruro wa manganese ukomoka ahanini ku bacukuzi bato, Mussukwa yavuze ko gushyira mu bikorwa ibirombe bya manganese byatumye umusaruro wiyongera.
Igihe cyo kohereza ubutumwa: Werurwe-11-2021